Trong bối cảnh chi phí sản xuất ngày càng tăng và rủi ro trong nuôi thủy sản luôn hiện hữu, nhiều nông hộ đang chuyển hướng sang các mô hình nuôi kết hợp theo hướng sinh thái. Trong đó, nuôi ốc nhồi kết hợp nuôi cá được đánh giá là giải pháp hiệu quả nhờ tận dụng tối đa diện tích ao hồ, giảm chi phí thức ăn và mang lại nguồn thu ổn định từ hai đối tượng nuôi, phù hợp với điều kiện sản xuất của nông hộ nhỏ.
Mục lục bài viết
Tổng quan về nuôi kết hợp cá và ốc nhồi
Ốc nhồi (còn gọi là ốc bươu đen) là loài thủy sản nước ngọt quen thuộc, gắn liền với ẩm thực truyền thống của nhiều vùng nông thôn Việt Nam. Ưu điểm lớn nhất của ốc nhồi là dễ nuôi, ít dịch bệnh, chi phí đầu tư thấp và thích nghi tốt với nhiều điều kiện ao hồ khác nhau. Thức ăn chủ yếu của ốc là các loại thực vật sẵn có như rau muống, bèo tây, lá khoai, lá sắn…, giúp người nuôi tận dụng phế phẩm nông nghiệp và giảm đáng kể chi phí thức ăn. Đặc biệt, thị trường tiêu thụ ốc nhồi khá ổn định nhờ nhu cầu cao từ nhà hàng, quán ăn và chợ dân sinh.
Trong khi đó, cá nuôi kết hợp thường là những loài cá hiền, dễ chăm sóc và không gây ảnh hưởng đến ốc nhồi. Các loại cá phổ biến gồm cá trắm cỏ, cá mè, cá rô phi và cá chép. Những loài cá này có khả năng sinh trưởng tốt trong môi trường ao nuôi tự nhiên, tận dụng các tầng nước khác nhau nên không cạnh tranh thức ăn trực tiếp với ốc. Cá còn giúp tiêu thụ mùn bã hữu cơ, thức ăn thừa và sinh vật phù du trong ao, góp phần giữ môi trường nước sạch và ổn định.
Sự kết hợp giữa ốc nhồi và cá tạo nên một hệ sinh thái nuôi trồng cân bằng, tận dụng tối đa diện tích mặt nước và nguồn thức ăn tự nhiên. Mô hình này không chỉ giúp giảm rủi ro so với nuôi đơn lẻ mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững, phù hợp với nông hộ nhỏ và người mới bắt đầu làm thủy sản.
Lợi ích khi nuôi ốc nhồi kết hợp nuôi cá
Trong bối cảnh chi phí đầu vào ngày càng tăng và rủi ro trong nuôi thủy sản luôn tiềm ẩn, việc lựa chọn mô hình nuôi phù hợp đóng vai trò quyết định đến hiệu quả kinh tế. Nuôi ốc nhồi kết hợp nuôi cá đang được nhiều nông hộ quan tâm nhờ khả năng tận dụng tài nguyên tự nhiên, giảm chi phí sản xuất và tạo nguồn thu ổn định, bền vững.
Tận dụng tối đa diện tích ao hồ
Một trong những lợi ích nổi bật của mô hình nuôi ốc nhồi kết hợp nuôi cá là khả năng khai thác hiệu quả diện tích mặt nước sẵn có. Thay vì chỉ nuôi một đối tượng thủy sản, người nuôi có thể sử dụng cùng một ao hồ để phát triển song song cả ốc và cá. Ốc nhồi chủ yếu sinh sống và kiếm ăn ở tầng đáy, trong khi cá hoạt động ở tầng giữa và tầng mặt nước, nhờ đó không gian ao được sử dụng một cách hợp lý, hạn chế lãng phí và nâng cao giá trị sản xuất trên cùng đơn vị diện tích.
Giảm chi phí thức ăn và công chăm sóc
Ốc nhồi có nguồn thức ăn đơn giản, chủ yếu là rau cỏ, bèo tây, lá cây và phế phẩm nông nghiệp dễ kiếm. Cá trong mô hình nuôi kết hợp có thể tận dụng phần thức ăn dư thừa của ốc cũng như mùn bã hữu cơ trong ao. Nhờ đó, người nuôi giảm đáng kể chi phí mua thức ăn công nghiệp, đồng thời hạn chế công chăm sóc và quản lý so với việc nuôi riêng lẻ từng loài.
Cải thiện môi trường ao nuôi theo hướng sinh thái
Nuôi ốc nhồi kết hợp nuôi cá tạo ra một hệ sinh thái tương đối cân bằng trong ao. Ốc giúp kiểm soát tảo và thực vật thủy sinh phát triển quá mức, trong khi cá tiêu thụ sinh vật phù du và chất hữu cơ lắng đọng. Sự tương tác này góp phần giữ nước ao luôn ổn định, hạn chế ô nhiễm, giảm nguy cơ phát sinh dịch bệnh và giảm tần suất thay nước.
Tăng thu nhập và giảm rủi ro kinh tế
So với nuôi đơn canh, mô hình nuôi kết hợp mang lại nguồn thu kép từ cả ốc và cá. Thời điểm thu hoạch linh hoạt giúp người nuôi xoay vòng vốn nhanh hơn. Khi một đối tượng nuôi gặp biến động về giá hoặc rủi ro dịch bệnh, đối tượng còn lại vẫn có thể bù đắp, giúp sản xuất ổn định và bền vững hơn.
Kỹ thuật thả giống và chăm sóc
Để mô hình nuôi ốc nhồi kết hợp nuôi cá đạt hiệu quả cao, người nuôi cần đặc biệt chú trọng đến kỹ thuật thả giống và quy trình chăm sóc ngay từ giai đoạn đầu. Việc lựa chọn con giống chất lượng, thả đúng thời điểm và quản lý ao nuôi hợp lý sẽ giúp tăng tỷ lệ sống, hạn chế dịch bệnh và tạo nền tảng cho quá trình sinh trưởng ổn định của cả ốc và cá.
Kỹ thuật thả giống ốc nhồi
Ốc nhồi giống cần được chọn từ những cơ sở uy tín, đảm bảo con giống khỏe mạnh, kích cỡ đồng đều, vỏ cứng và không bị trầy xước. Thời điểm thả giống thích hợp nhất là vào sáng sớm hoặc chiều mát để hạn chế sốc nhiệt. Mật độ thả trung bình dao động từ 80–120 con/m², tùy theo điều kiện ao và khả năng quản lý. Khi thả, cần rải đều ốc khắp ao, tránh tập trung một điểm làm giảm tỷ lệ sống.
Kỹ thuật thả cá nuôi kết hợp
Sau khi thả ốc khoảng 7–10 ngày, khi ốc đã thích nghi tốt với môi trường ao nuôi, người nuôi tiến hành thả cá. Các loài cá phù hợp như cá trắm cỏ, cá mè, cá rô phi hoặc cá chép nên được thả với mật độ vừa phải. Trước khi thả, cá cần được tắm nước muối loãng trong thời gian ngắn để sát khuẩn, giúp hạn chế nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh vào ao.
Chăm sóc và quản lý trong quá trình nuôi
Thức ăn cho ốc nhồi chủ yếu là các loại rau xanh, bèo tây, lá khoai, lá sắn… nên cho ăn vừa đủ để tránh dư thừa gây ô nhiễm nước. Định kỳ bổ sung khoáng và canxi giúp ốc cứng vỏ, tăng sức đề kháng. Bên cạnh đó, cần thường xuyên theo dõi màu nước, mùi nước và hoạt động của ốc, cá để kịp thời điều chỉnh chế độ chăm sóc, đảm bảo môi trường ao nuôi luôn ổn định và phát triển bền vững.
CÔNG TY TNHH KỸ THUẬT BÔNG SEN VÀNG
Website: https://bongsenvanggroup.com/
Địa chỉ: 51 Lê Trọng Tấn, phường Sơn Kỳ, quận Tân Phú, TP.HCM
SĐT: 0988 916 886
Email: bongsenvang.hcm@gmail.com
Anh Trần Ngọc Uý là một Kỹ sư xây dựng tốt nghiệp trường Đại học Bách khoa – Đại học Đà Nẵng, chủ tịch điều hành Công Ty TNHH Kỹ Thuật Bông Sen Vàng (thành lập năm 2014). Hiện nay là một chuyên gia về các kỹ thuật thi công màng chống thấm HDPE cho hồ Biogas, hồ xử lý nước thải, nuôi trồng thuỷ sản, công trình đảm bảo an toàn cho môi trường.
